Ποιες τροφές μας κάνουν πιο ευτυχισμένους; Δεν είναι πάντως αυτές που νομίζετε

Έρευνες έχουν δείξει ότι αυτό που τρώμε μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που νιώθουμε, διαμορφώνοντας τη συναισθηματική μας ευεξία μέσω βιολογικών οδών που συνδέουν το έντερο, τον εγκέφαλο, τις ορμόνες και το ανοσοποιητικό σύστημα.

Μια μελέτη προσθέτει περαιτέρω στοιχεία ότι συγκεκριμένες τροφές σχετίζονται με διαφορετικά αποτελέσματα στη διάθεση, συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων συναισθημάτων ευτυχίας και συναισθηματικής σταθερότητας.

Τι διαπίστωσε η μελέτη

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, εξέτασε το πώς οι διαφορετικές ομάδες τροφίμων συσχετίζονται με τη συναισθηματική ευεξία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τροφές πλούσιες σε ορισμένα θρεπτικά συστατικά συσχετίστηκαν με πιο θετικές καταστάσεις διάθεσης, ενώ οι πλούσιες σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα δίαιτες συνδέθηκαν με χειρότερα συναισθηματικά αποτελέσματα.

Αντί να εντοπίσουν ένα μόνο «φαγητό της ευτυχίας», τα ευρήματα υπογραμμίζουν πρότυπα διατροφής που υποστηρίζουν τη χημεία του εγκεφάλου, τον έλεγχο της φλεγμονής και την υγεία του εντέρου, όλα εκ των οποίων παίζουν ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης.

Πώς οι τροφές επηρεάζουν βιολογικά τη διάθεση

Το φαγητό επηρεάζει τη διάθεση μέσω πολλαπλών διασυνδεδεμένων συστημάτων.

1. Μια βασική οδός είναι η παραγωγή νευροδιαβιβαστών. Θρεπτικά συστατικά όπως τα αμινοξέα, οι βιταμίνες και τα μέταλλα είναι απαραίτητα για την παραγωγή σεροτονίνης, ντοπαμίνης και άλλων χημικών ουσιών που ρυθμίζουν την ευτυχία, το κίνητρο και τη συναισθηματική ισορροπία.
2. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας είναι η φλεγμονή. Η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή έχει συνδεθεί με καταθλιπτικά συμπτώματα. Οι πλούσιες σε ολόκληρες τροφές δίαιτες τείνουν να μειώνουν τη φλεγμονώδη σηματοδότηση, ενώ οι δίαιτες με πολλές επεξεργασμένες τροφές μπορεί να την αυξήσουν.
3. Ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου παίζει επίσης κεντρικό ρόλο. Τα βακτήρια του εντέρου βοηθούν στην παραγωγή και ρύθμιση νευροδραστικών ενώσεων, πράγμα που σημαίνει ότι οι τροφές που υποστηρίζουν ένα υγιές μικροβίωμα του εντέρου μπορούν έμμεσα να επηρεάσουν τη διάθεση και την ανθεκτικότητα στο στρες.

Οι τροφές που συνδέονται περισσότερο με μια πιο ευτυχισμένη διάθεση

Η εν λόγω μελέτη και η σχετική υποστηρικτική έρευνα υποδεικνύουν διάφορες κατηγορίες τροφών, που συνδέονται σταθερά με βελτιωμένη διάθεση και συναισθηματική ευεξία.

Φρούτα και λαχανικά

Η υψηλότερη πρόσληψη φρούτων και λαχανικών συνδέεται στενά με καλύτερη διάθεση και ικανοποίηση από τη ζωή. Αυτές οι τροφές παρέχουν αντιοξειδωτικά, φυτικές ίνες και μικροθρεπτικά συστατικά, που μειώνουν το οξειδωτικό στρες και υποστηρίζουν την λειτουργία του εγκεφάλου. Τα οφέλη τους φαίνεται να συσσωρεύονται με την τακτική κατανάλωση αντί να λειτουργούν ως άμεσο ενισχυτικό της διάθεσης.

Λιπαρά ψάρια

Τα λιπαρά ψάρια είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία παίζουν ρόλο στη δομή και την επικοινωνία των εγκεφαλικών κυττάρων. Τα ωμέγα-3 σχετίζονται με μειωμένη φλεγμονή και βελτιωμένη συναισθηματική ρύθμιση, ενώ η χαμηλή πρόσληψη έχει συνδεθεί με υψηλότερα ποσοστά διαταραχών της διάθεσης.

Τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση

Τροφές όπως το γιαούρτι, το κεφίρ και τα ζυμωμένα λαχανικά (π.χ. τουρσί, ξινολάχανο κ.α.) υποστηρίζουν την ποικιλομορφία των βακτηρίων (μικροβίωμα) του εντέρου. Αναδυόμενα στοιχεία υποδηλώνουν ότι ένα υγιέστερο μικροβίωμα σχετίζεται με μειωμένο άγχος και βελτιωμένη διάθεση μέσω των οδών σηματοδότησης εντέρου-εγκεφάλου.

Δημητριακά ολικής αλέσεως και όσπρια

Αυτές οι τροφές παρέχουν σύνθετους υδατάνθρακες, που βοηθούν στη σταθεροποίηση του σακχάρου στο αίμα και στην υποστήριξη σταθερών επιπέδων ενέργειας. Παρέχουν επίσης βιταμίνες Β, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη σύνθεση νευροδιαβιβαστών και την υγεία του νευρικού συστήματος.

Μαύρη σοκολάτα

Σε μέτριες ποσότητες, η μαύρη σοκολάτα περιέχει ενώσεις που μπορούν να προάγουν τη θετική διάθεση, αυξάνοντας τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο και διεγείροντας οδούς που σχετίζονται με την ευχαρίστηση. Τα αποτελέσματά της είναι μέτρια αλλά σταθερά, αρκεί να καταναλώνεται περιστασιακά και όχι σε υπερβολική ποσότητα.

Τροφές που συνδέονται με χειρότερη διάθεση

Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, ραφιναρισμένα σάκχαρα και κορεσμένα λιπαρά συσχετίστηκαν με χειρότερα αποτελέσματα στη διάθεση. Αυτά τα τρόφιμα μπορεί να συμβάλλουν σε διακυμάνσεις του σακχάρου στο αίμα, φλεγμονή και διαταραχή του εντερικού μικροβιώματος, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη συναισθηματική σταθερότητα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τέτοιες τροφές πρέπει να εξαλειφθούν εντελώς, αλλά η συχνή εξάρτηση από αυτές φαίνεται να υπονομεύει τη διάθεση με την πάροδο του χρόνου.

Γιατί η διατροφή επηρεάζει τη διάθεση διαφορετικά από άτομο σε άτομο

Δεν αντιδρούν όλοι στα τρόφιμα με τον ίδιο τρόπο. Η γενετική, η σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, τα επίπεδα στρες, η ποιότητα ύπνου και ο συνολικός τρόπος ζωής παίζουν ρόλο στο πόσο έντονα επηρεάζει η διατροφή τη διάθεση.

Είναι σημαντικό ότι οι αλλαγές στη διάθεση, που σχετίζονται με τις τροφές, είναι συνήθως σταδιακές, όχι άμεσες. Τα μακροπρόθεσμα διατροφικά πρότυπα έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία από τα μεμονωμένα γεύματα.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί το φαγητό να με κάνει να νιώσω επιτόπου πιο ευτυχισμένος;

Όχι ακριβώς. Το φαγητό συνήθως επηρεάζει τη διάθεση σταδιακά. Οι άμεσες αλλαγές στη διάθεση σχετίζονται συχνότερα με το σάκχαρο του αίματος ή την αισθητηριακή ευχαρίστηση παρά με την πραγματική μακροπρόθεσμη συναισθηματική ευεξία.

Λειτουργούν τα συμπληρώματα με τον ίδιο τρόπο;

Οι τροφές ολικής αλέσεως παρέχουν θρεπτικά συστατικά σε συνδυασμούς που τα συμπληρώματα δεν μπορούν να αναπαράγουν πλήρως, καθιστώντας τα πιο σταθερώς ευεργετικά για τη διάθεση.

Μπορεί η δίαιτα από μόνη της να θεραπεύσει την κατάθλιψη;

Όχι. Η δίαιτα μπορεί να υποστηρίξει την ψυχική υγεία, αλλά δεν πρέπει επ’ ουδενί να αντικαταστήσει την επαγγελματική θεραπεία για τις διαταραχές της διάθεσης.

Συμπέρασμα

Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη διάθεση και τη συναισθηματική ευεξία. Τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά που υποστηρίζουν τη χημεία του εγκεφάλου, μειώνουν τη φλεγμονή και θρέφουν το έντερο συνδέονται σταθερά με μεγαλύτερη ευτυχία και συναισθηματική ισορροπία.

Αν και καμία μεμονωμένη τροφή δεν μπορεί να εγγυηθεί καλύτερη διάθεση, τα μακροπρόθεσμα διατροφικά πρότυπα που επικεντρώνονται σε ολόκληρες, ελάχιστα επεξεργασμένες τροφές μπορούν να βοηθήσουν στην υποστήριξη μιας πιο θετικής και ανθεκτικής συναισθηματικής κατάστασης.

Πηγές:
healthline.com
harvard.edu
who.int